Besmetting met hoofdluis is een volstrekt onschuldige aandoening, die
vooral
bij kinderen voorkomt. In Nederland doet zich regelmatig de vraag voor in
hoeverre therapeutisch falen veroorzaakt wordt door onvolledige
behandeling, herbesmetting of resistentie. Resistentie
is herhaaldelijk
waargenomen, natuurlijk is er geen enkel preparaat 100% effectief. Voor
ouders is dit een zeer onbevredigende situatie. De onmacht de luizen
definitief weg te krijgen leidt tot wanhopige pogingen met de meest
toxische producten.
In Nederland worden er
vermoedelijk twee miljoen verpakkingen bestrijdingsmiddelen verkocht. Andere gegevens over het voorkomen in Nederland zijn niet bekend. Zeker is
dat vrijwel alle kinderen in de basisschool leeftijd ooit geplaagd worden
door een besmetting met hoofdluis. Omdat de luis gemakkelijk van kind naar
kind, van gezinslid naar gezinslid loopt (rechtstreeks of via kammen,
dassen, petten, handdoeken, knuffels, meubels) is het belangrijk om gezinnen
en groepen kinderen tegelijk na te kijken en te behandelen. Dit geldt ook
voor klasgenoten en gezinsleden zonder jeuk, omdat slechts bij een
minderheid symptomen optreden. Tegelijkertijd dient de mogelijk
geïnfecteerde kleding of ander textiel van de drie voorafgaande dagen te
worden gewassen op 60° of een week weggezet in een plastic zak. Kammen en
borstels een uur laten weken in een bestrijdingsmiddel.
Wat zijn het ?
Hoofdluizen zijn witachtige insecten van twee tot vier millimeter groot.
Ze zijn zo klein als een speldenknop of nog kleiner. Ze zijn grauwgrijs
van kleur, maar nadat ze bloed hebben gezogen zijn ze rood. Door flink te
kammen met een fijne stofkam boven een stuk wit papier, een witte doek of
een wasbak kun je de luizen zien. Hoofdluizen zijn familie van elkaar.
Luizen kruipen langzaam rond over de huid en de haarwortels en dat
veroorzaakt jeuk. Met enige moeite kunt u ze vinden. Ze kunnen niet
springen. Hoofdluizen zitten in het hoofdhaar. Luizen leggen eitjes die ze
vastplakken aan de haren, vlak bij de huid. De eitjes hoeven niet per se
op het lichaam te zitten om lang in leven te blijven; die kunnen beter
tegen de kou. Hoofdluizen worden ook wel 'pietjes' genoemd. De eitjes
noemen we 'neten'. De eitjes van de hoofdluis (neten) lijken op roos, maar
dan een soort roos die je niet kunt weg borstelen. Ze zitten net als
luizen meestal dicht tegen de hoofdhuid aan, vooral op warme plekjes
zoals achter de oren en in de nek. Weghalen met een kam of borstel lukt
niet.
Hoe krijgt u ze ?
Mensen kunnen hoofdluizen aan anderen doorgeven als hun hoofden elkaar
raken. Luizen lopen over. De besmetting vindt daarom vooral plaats als
kinderen met het hoofd dicht bij elkaar komen of als de haren elkaar
raken. Maar ook via de kapstok, kragen van jassen, via mutsen, sjaals en
het gebruik van borstels en kammen van anderen kan besmetting
plaatsvinden. In het begin merkt het kind niets, maar dat wordt al gauw
anders. De luis houdt zich in leven door bloed te zuigen uit de
hoofdhuid. Hierdoor gaat het jeuken en gaat het kind zich krabben. Door
dat krabben komen er kleine wondjes op het hoofd, die ontstoken kunnen
raken. Er ontstaan dan korstjes. Ook via jassen die tegen elkaar hangen,
kunnen hoofdluizen van de ene persoon bij de ander terechtkomen. Op
scholen verspreiden hoofdluizen zich gemakkelijk onder kinderen.
Hoofdluizen kunnen ook via een kussensloop 'overlopen'.
Kan het kwaad ?
Luizen veroorzaken alleen jeuk en kunnen geen kwaad.
Wat kunt u er zelf aan
doen ?
Bij steeds terugkerende jeuk op behaarde plaatsen, moeten deze plekken
zorgvuldig nagekeken worden bij goed licht. Behandeling bestaat uit een
combinatie van wassen en kammen. Luizen zijn goed te bestrijden met een
speciale shampoo of lotion, als u de gebruiksaanwijzing precies opvolgt.
Neten overleven deze wasbeurt soms en kunnen dan later weer uitkomen. Omdat
neten aan de haren vastzitten, moet u het haar uitkammen met een fijne
kam. Ondanks deze maatregelen kunnen er neten achterblijven; daarom moet u
de behandeling na een week herhalen. Shampoo, lotion en een speciale
'netenkam' kunt u kopen bij de drogist.
De kleren van iemand met luizen moeten gewassen worden (ook de jassen).
Verschoon ook het bed. U kunt deze maatregelen het beste bij alle
huisgenoten nemen.
Als u hoofdluizen ontdekt bij uw kind, controleer dan het hele gezin en
meld dat dan ook op school. Dan kunnen anderen ook maatregelen nemen en
krijgt uw kind niet telkens opnieuw luizen. Op elke school komen wel eens
hoofdluizen voor. Onderwijzers kijken er niet vreemd van op.
Wanneer naar de huisarts ?
Voor hoofdluis hoeft u niet naar de huisarts.
Preventie: hoe kun je het zelf voorkomen ?
Om besmetting te voorkomen. Niet elkaars muts, sjaal,
das, haarspeldjes, borstel of kam gebruiken. Daardoor kun je proberen de
kans op besmetting zo klein mogelijk te houden, als er luizen of neten zijn
gesignaleerd. Controleer regelmatig de haren met een netenkam.
Om van hoofdluis af te komen. Als u denkt dat uw kind luizen
of neten heeft, kijk dan iedereen in huis even na om te kijken of ze ook
besmet zijn. Bij de drogist of apotheek zijn middelen te koop om hoofdluis
te bestrijden. Gebruik bij voorkeur een lotion (Noury of Prioderm). Shampoo
helpt in het algemeen niet afdoende. Lees vooraf goed de gebruisaanwijzing.
Zet na het gebruik de lotion goed weg, zodat kinderen er niet bij kunnen.
De lotions bieden geen enkele bescherming tegen het overlopen van luizen.
Daarom heeft het geen zin om uit voorzorg de lotion te gebruiken. Gebruik
de middelen dus alleen als er luizen of neten te zien zijn. Kam het haar
na de behandeling dagelijks met een netenkam om eventuele luizen te
verwijderen. Controleer het haar na de behandeling één keer per week. Als
de hoofdluis binnen 6 weken na een tweetal volledige behandelingen met een
bestrijdingsmiddel waarin de stof malathion 0,5% zit weer de kop opsteekt,
neem dan contact op met de jeugdverpleegkundige van de GGD. Na de
behandeling met hoofdluislotion moet het beddengoed, knuffels e.d. op
minimaal 60° graden gewassen worden. Ook mutsen, sjaals en jassen moeten
goed gewassen worden. Moeilijk wasbare kleding kunt u een week opbergen in
een goed afgesloten plastic zak. Hierna moet de kleding goed gelucht en
flink uitgeborsteld worden.
Meld het op de peuterspeelzaal of op school als uw kind hoofdluis heeft.
Dit is erg belangrijk: de leiding kan dan de andere ouders informeren
en zo proberen om verdere besmetting te voorkomen. Wanneer u als ouder zo'n
melding krijgt, controleer dan zo snel mogelijk uw kind(eren).
|